U neprekidnoj potrazi za planetama koje bi mogle da podrže život, naučnici su nedavno otkrili planetu koja neodoljivo podsjeća na Zemlju. Ova planeta, nazvana Proksima b, nalazi se u orbiti oko nama najbliže zvijezde – Proksime Kentauri, udaljene oko 4,24 svjetlosne godine.
Šta ovu planetu čini posebnim otkrićem?
Za razliku od mnogih egzoplaneta otkrivenih do sada, Proksima b je stjenovita, slične veličine kao Zemlja i nalazi se u tzv. nastanjivoj zoni – području oko zvijezde gdje temperature mogu omogućiti postojanje tečne vode. Upravo to ovu planetu čini jednim od najozbiljnijih kandidata za podržavanje oblika života sličnih onima koje poznajemo.
Prema procjenama, Proksima b ima masu od oko 1,17 Zemljinih masa, što znači da je dovoljno velika da zadrži čvrstu površinu, ali i atmosferu – ukoliko ona uopšte postoji.
Ipak, uslovi nisu savršeni
Iako se nalazi u povoljnoj zoni za život, postoji ozbiljan izazov – Proksima Kentauri je crveni patuljak, zvijezda poznata po čestim i jakim zračenjima, uključujući UV i rendgenske izboje. Pošto je planeta veoma blizu svojoj zvijezdi (na udaljenosti od samo 0,05 astronomskih jedinica), izloženost ovom zračenju je velika i potencijalno štetna za razvoj života ili očuvanje atmosfere.
Ako bi planeta ipak imala gustu atmosferu, ona bi mogla da posluži kao zaštitni štit, zadržavajući vodu i ublažavajući štetno zračenje. Trenutno, to je samo pretpostavka – dalja istraživanja su neophodna.
Kako smo je otkrili?
Proksima b je otkrivena pomoću metode radijalne brzine – tehnike koja detektuje male pomake zvijezde izazvane gravitacijom orbitišuće planete. Ova metoda se često koristi u otkrivanju egzoplaneta koje su previše udaljene da bi se mogle direktno posmatrati.
Uz pomoć modernih teleskopa, kao što su James Webb Space Telescope i Ekstremno veliki teleskop (ELT), naučnici sada pokušavaju da analiziraju mogući sastav atmosfere i tragove koji bi mogli ukazivati na postojanje života.
Šta donosi budućnost?
Istraživači planiraju misije koje bi mogle da pošalju nano-sonde ka Proksimi Kentauri – ideja koju podržavaju ambiciozni projekti poput Breakthrough Starshot. Ako bi ovakva misija uspjela, prvi podaci sa neke druge planete mogli bi nam stići već tokom ovog stoljeća.
Da li smo pronašli novi dom?
Proksima b za sada ostaje naučno fascinantna, ali ne i definitivna zamjena za Zemlju. Ipak, njeno otkriće dodatno potvrđuje da u našoj galaksiji možda postoje desetine milijardi planeta koje imaju slične uslove kao naš svijet. Svaka nova planeta koju otkrijemo približava nas odgovoru na pitanje koje traje milenijumima: Jesmo li sami u svemiru?
